العلامة المجلسي
30
حق اليقين ( فارسى )
كه پيرامون او گردد ايضا شرم كند از آنكه حضور چنين خداوند جليلى كه پيوسته مراقب اوست مرتكب معصيت او گردد و به اين اسباب معصيت از او صادر نتواند شد و اگر چنان باشد كه جمعى گمان كردهاند كه حقتعالى او را مجبور ميسازد بر ترك معصيت هرآينه عصمت براى او كمال نخواهد بود و بر ترك آن ثوابى نخواهد بود و بدان كه آيات و اخبارى كه موهم صدور معصيت است از انبياء كه متضمن خطاى ايشان است مؤول است بارتكاب مكروه و ترك اولى و چون نسبت بجلال مرتبهء ايشان اين نيز عظيم است تعبير از آن معصيت نمودهاند و وجوه ديگر دارد كه در حيوة القلوب ذكر كردهام و آنچه در تفاسير و تواريخ ذكر كردهاند از قصص انبياء متضمن خطاى ايشان است و اكثر از موضوعات و مفتريات سنيانست كه از كتب يهود برداشته از براى آنكه خطاهاى خلفاء جور خود را هموار كنند در كتب خود ايراد نمودهاند و جمعى از ناقصان شيعه نيز آنها را در كتب خود ذكر كردهاند و احاديث بر رد آنها از طريق اهل بيت ( ع ) بسيار است كه در كتب عربى و فارسى ايراد نمودهام اين رساله گنجايش ذكر آنها را ندارد و به آنها اعتماد و اعتقاد نبايد كرد . مقصد دويم بدان كه طريق دانستن حقيقت پيغمبران معجزاتست زيرا كه هر كه دعوى مرتبهء بلندى مىكند بمحض دعوى او باور نتوان كرد چنانچه گفتهاند : اى بسا ابليس آدم رو كه هست * پس بهر دستى نبايد داد دست - چنان كه شخصى دعوى كند كه من از جانب پادشاه بر شما حاكمم بايد اطاعت من كنيد بمحض گفتهء او از او كسى قبول نميكند تا حجتى از جانب پادشاه مانند رقمى يا نشانى كه مخصوص پادشاه باشد نداشته باشد و معجزه فعلى است كه بشر از اتيان به آن عاجز باشد و بر خلاف مجراى عادت باشد و مقارن دعوى پيغمبرى صادر شود پس اگر فعلى باشد كه از بشر ظاهر شود آن معجزه نيست مثل آنكه صنايع غريبه و حيل از باب شعبده و اگر فعل خدا باشد و موافق عادت باشد آن معجزه نيست مثل آنكه گويد در وقت طلوع آفتاب معجزهء من آنست كه الحال آفتاب طلوع مىكند و اگر مقارن دعوى پيغمبرى نباشد آن را كرامت گويند نه معجزه مثل مائدهء حضرت مريم و هرگاه شخصى دعوى پيغمبرى كند و گويد كه خدا مرا براى رياست دين و دنياى خلايق فرستاده دليل من اينست كه حقتعالى باشارهء من ماه را بدونيم مىكند يا مرده را زنده مىكند و در همان ساعت آن امر واقع شود البته ما ميدانيم كه آن راست ميگويد زيرا كه خداوند عالم بر همه چيز قادر است و علمش به همه چيز احاطه كرده است چنانچه بيان كرديم پس اگر اين